Γενικά
Εικόνα 4-1: Δοκός με τα φορτία βαρύτητας υποκείμενη σε κάμψη και διάτμηση(οι παραμορφώσεις και οι ρηγματώσεις είναι σε μεγέθυνση)
Σ’ αυτό το κεφάλαιο εξετάζονται οι διατμητικές τάσεις που οφείλονται στις τέμνουσες δυνάμεις. Οι διατμητικές τάσεις είναι λοξές ως προς το διαμήκη άξονα του στοιχείου και είναι εφελκυστικές και θλιπτικές.
Τις θλιπτικές τάσεις καλείται να παραλάβει το σκυρόδεμα, ενώ για να παραληφθούν οι εφελκυστικές θα πρέπει να αντέχει ανάλογα το σκυρόδεμα σε εφελκυσμό ή αν δεν αντέχει το σκυρόδεμα, να τοποθετηθεί κατάλληλος οπλισμός. Ο οπλισμός κατά κανόνα τοποθετείται εγκάρσια στο διαμήκη άξονα του στοιχείου υπό μορφή συνδετήρων (γι‘ αυτό και ο όρος εγκάρσιος οπλισμός) ή πιο σπάνια και μόνο επικουρικά, λοξός οπλισμός.
Στα διάφορα δομικά στοιχεία, οι διατομές στις οποίες πρέπει να γίνεται ο έλεγχος σε τέμνουσα φαίνονται στη συνέχεια:
Περίπτωση πλάκας:
Εικόνα 4-2: Πλάκα υποκείμενη σε κάμψη και διάτμηση
Στις συμπαγείς πλάκες, αφενός δεν είναι καθόλου πρακτικό να τοποθετείται οπλισμός διάτμησης, αφετέρου τα αναγκαία πάχη για τον περιορισμό των βελών κάμψης δίνουν κατά κανόνα ικανά πάχη πλακών, που εξασφαλίζουν την αντοχή σε διάτμηση, χωρίς να χρειάζεται εγκάρσιος οπλισμός. Στις δοκούς και στα υποστυλώματα, τις περισσότερες φορές απαιτείται οπλισμός διάτμησης, αλλά και όταν δεν απαιτείται, τοποθετείται υποχρεωτικά ένας ελάχιστος εγκάρσιος οπλισμός.
Περίπτωση δοκού:
Εικόνα 4-3: Έλεγχος δοκού σε τέμνουσα
Οι παραπάνω έλεγχοι είναι αρκετοί για την περίπτωση δοκών χωρίς απαιτήσεις αντισεισμικότητας, που πρακτικά ισχύει μόνο για τις περιπτώσεις διαδοκίδων πλακών με φατνώματα. Για τις δοκούς με απαιτήσεις αντισεισμικότητας απαιτούνται και πρόσθετοι έλεγχοι.
Περίπτωση υποστυλώματος:
Οι παραπάνω έλεγχοι είναι αρκετοί για την περίπτωση υποστυλωμάτων χωρίς απαιτήσεις αντισεισμικότητας, που πρακτικά δεν ισχύει σε περιπτώσεις αντισεισμικών κατασκευών. Για τα υποστυλώματα με απαιτήσεις αντισεισμικότητας απαιτούνται και πρόσθετοι έλεγχοι, όπως αναλυτικά περιγράφεται παρακάτω
Εικόνα 4-4: Έλεγχος υποστυλώματος σε τέμνουσα